Open brief aan UvA-hoogleraar en psychiater Damiaan Denys


Transgenderzijn een hype noemen is onjuist en levensgevaarlijk


Reactie op: ‘Een arts moet het lijden objectiveren’ (ntvg.nl)

 

Amsterdam, 5 januari 2021

Geachte heer Denys,

U bent uit de bocht gevlogen. En flink ook, wat mij betreft. In de laatste week van december sprak u zich in een interview in het Nederlands Tijdschrift voor de Geneeskunde uit over hype-ziektes: ziektebeelden die in een bepaalde periode veel worden waargenomen, gediagnosticeerd en behandeld. Daarbij noemde u genderdysforie – het transgenderzijn – als voorbeeld van deze tijd. Transgenderzijn, zo suggereerde u, is niets meer dan het onvermogen van de moderne mens om zich te conformeren aan de manier waarop hij geboren is. Door transgenderzijn als hype en als menselijk tekort weg te zetten reduceert u het tot ongefundeerde aanstellerij. Dat is niet alleen onjuist, maar ook nog eens levensgevaarlijk.

 

Ik weet dat u zich consequent uitspreekt tegen het pathologiseren van ervaringen en gevoelens die zoals u het noemt tot het normale lijden behoren. Dat deed u ook in uw recente boek ‘Het tekort van het teveel. De paradox van de mentale zorg’. U ziet het als een taak van een arts om dat lijden te objectiveren. Laat ik dat dan in het geval van genderdysforie eens doen.

 

Transgender mensen leven drie keer vaker alleen en twee keer vaker in armoede dan de gemiddelde Nederlander, blijkt uit onderzoek. Zij zijn 50% vaker werkloos en krijgen zeven keer vaker met geweld te maken. Ook zijn transgender mensen zes keer vaker eenzaam, hebben ze veel vaker last van depressies en plegen ze zeven keer vaker suïcide. Om medische zorg te krijgen moeten transmensen hun zelfbeschikkingsrecht opgeven en bij elke stap oneindig lang wachten, waardoor een transitie wel zes à zeven jaar kan duren; een periode waarin het leven stilstaat. Dit alles kunt u wat mij betreft geen normaal lijden noemen.

 

Kenmerken van een hype zijn dat deze door hoge verwachtingen gevoed wordt, een overmatige hoeveelheid aandacht krijgt, vastgeklonken aan een tijdgeest is en van voorbijgaande aard is. Door transgenderzijn een hype te noemen geeft u het signaal aan de omgeving van transmensen – of het nu familie is, een werkgever, een huisarts, een psycholoog – dat ze niet zo serieus genomen moeten worden. Dit is gevaarlijk, want het kan transmensen verder isoleren, met meer discriminatie, geweld, eenzaamheid, depressie en suïcide tot gevolg.

 

Periodes waarin bepaalde condities – ik vermijd hier bewust het woord ziektes – veel in de aandacht staan zijn volgens mij een teken van toegenomen bewustzijn. Wanneer je zelf een kindje verwacht, dan zie je ineens overal zwangere vrouwen en advertenties voor baby-artikelen. Dat betekent niet dat die er voorheen niet waren. Dat betekent ook niet dat kinderen krijgen ineens in de mode of van voorbijgaande aard is. Dat betekent alleen dat jij voorheen ongevoelig was voor het waarnemen van dat fenomeen.

 

Zo is het ook met transgenderzijn. Het was er altijd al en dat sommigen het niet konden of wilden zien is verdrietig en heeft veel lijden tot gevolg gehad. Het toegenomen bewustzijn op transgenderzijn is dus goed nieuws. Meer aandacht betekent meer onderzoek, meer medische zorg en bovenal meer bekendheid en – hopelijk – meer acceptatie. Dat draagt allemaal bij aan het vergroten van het welzijn van een kwetsbare groep in onze samenleving.

Een toename van het vermogen om gender en transgenderzijn waar te nemen, is een teken van het completer worden van ons perspectief op de wereld. Dat noemen we ook wel beschaving. En dat is precies het tegenovergestelde van wat u met uw uitspraken ten tonele bracht.

 

Ik hoop met deze brief uw bewustzijn op transgenderzijn te hebben vergroot.

 

Met vriendelijke groet,
Lisa van Ginneken

 

Voorzitter transgender belangenorganisatie Transvisie
Kandidaat Tweede Kamerlid voor D66

 

Lisa van Ginneken

Iedereen telt mee.

Iedereen doet mee.

  • Twitter
  • White LinkedIn Icon
  • Instagram

Design: Ralph & Lisa

Verantwoording & privacy